Uważaj co mówisz, uważaj co piszesz...

Dorota Rabczewska, słynna Doda wyraziła swoje zdanie na temat Biblii. Komuś się naraziła i została skazana. Słusznie czy nie słusznie, na pewno każdy ma swoje zdanie na ten temat. Jednak czasami łatwo dać się ponieść emocjom, powiedzieć czy napisać zbyt dużo, co może skończyć się przed sądem. Doda trafiła do sądu za obrazę uczuć religijnych. Tego akurat łatwo uniknąć, bo wiadomo, że o religii i polityce najlepiej nie dyskutować. W sądzie możemy wylądować także wtedy, kiedy naruszymy czyjeś dobra osobiste lub kogoś pomówimy. A wbrew pozorom łatwo to zrobić. Pomówienie, to przestępstwo które reguluje kodeks karny, słynny artykuł 212, którym najczęściej straszą się politycy. Przykład pomówienia: „X. wziął łapówkę”, „K. robi ciemne interesy”. Jeśli nawet tak nie uważamy, ale powiemy to albo napiszemy w Internecie, osoba o której mówiliśmy może donieść na nas do prokuratury. Za coś takiego możemy trafić nawet na rok do więzienia. Co więcej poszkodowany może domagać się także odszkodowania w procesie cywilnym, za naruszenie jego dóbr osobistych. Co zaliczamy do dóbr osobistych? Między innymi dobre imię, nazwisko, pseudonim, wizerunek itd. Jednak wiele także zależy od tego w jaki sposób powiedzieliśmy to co dotknęło inną osobę. Jeśli powiemy, że X. jest bandytą – naruszamy jego dobra, jeśli powiemy, że „W mojej opinii X jest bandytą” – wyrażamy tylko swoją opinię, co nie jest naruszeniem jego dóbr osobistych. Warto to wiedzieć, ale zawsze lepiej panować nad emocjami i nie mówić za dużo. 

Komu spadek, komu...?

Każdy marzy o wujku lub cioci z Ameryki, która wspaniałomyślnie przepisała nam swój ogromny majątek. Jednak takie rzeczy zdarzają się raczej tylko w filmach, a w rzeczywistości często w spadku dostajemy długi. Wtedy też pojawia się problem co z tym zrobić.

Zacznijmy od tego komu według ustawy spadek się należy. Tutaj sprawa jest prosta. W pierwszej kolejności do spadku powołane są dzieci oraz małżonek spadkodawcy. Wszyscy dziedziczą w częściach równych, jednak część która przypadnie małżonkowi nie może być mniejsza niż jedna czwarta wartości całego spadku. Jeśli nasz spadkodawca nie posiadał dzieci, do dziedziczenia są uprawnieni jego rodzice i rodzeństwo. Jednak muszą się oni podzielić z małżonkiem jeśli takowy jest i oddać mu połowę spadku.

Może się wydawać, że problem pojawia się jeśli zmarły nie zostawił testamentu i nie miał też nikogo, kto według ustawy mógłby spadek odziedziczyć. Jednak w takim wypadku cały majątek zmarłego przypada gminie, w której ostatnio mieszkał. Jeśli miejsca zamieszkania nie da się ustalić lub znajdowało się za granicą wtedy majątek przypadka Skarbowi Państwa.

Choć byśmy nie wiem jak kochali naszego psa, kota czy rybki nie można im zostawić spadku, bo zwierzęta nie są podmiotem prawnym, nie mają zdolności do czynności prawnych. Jest jednak wyjście z tej sytuacji, można ustanowić fundację, jej zapisać majątek a jako cel działalności fundacji ustanowić dbanie o naszego pupila.

A co jeśli okaże się, że spadek o którym właśnie się dowiedzieliśmy to same długi? Na szczęście nie musimy ich spłacać, ale o tym następnym razem…

Nasze długi

Kryzys dziesiątkuje Europę, Grecja stoi na progu bankructwa, wszędzie protesty i bezrobocie. Teoretycznie tylko w Polsce jest jeszcze „dobrze”. Jednak cały czas rośnie zadłużenie Polaków. W ciągu ostatniego roku wzrosło o 40%. Na koniec 2011 średnio byliśmy winni 17 000 zł. Jeżeli już zostaniemy dłużnikami warto robić wszystko aby nie zrujnować sobie wiarygodności jako konsument. A o to niestety bardzo łatwo. Działają na rynku instytucje, które zajmują się monitorowaniem naszych długów, są to Krajowy Rejestr Długów i Biuro Informacji Kredytowej.

Krajowy Rejestr Długów – zgłasza nas do niego osoba u której mamy dług (wierzyciel). Jednak żeby mogła to zrobić musi mieć tak zwany tytuł wykonawczy czyli dokument potwierdzający istnienie długu. Najczęściej są to orzeczenia sądowe ale mogą być także ugody zawarte przed sądem. To, że znajdziemy się w KRD nie oznacza, że nasze nazwisko będzie widniało tam już na zawsze. Jeśli spłacimy zobowiązanie nasz wierzyciel ma obowiązek w ciągu 14 dni zgłosić się do KRD z wnioskiem o wykreślenie naszego nazwiska. Jeśli chcemy sprawdzić czy figurujemy w tym niechlubnym rankingu wystarczy wejść na stronę Krajowego Rejestru Długów i zamówić raport. Do KRD można trafić nie tylko za niespłacone faktury na duże kwoty, ale nawet za niezapłacony rachunek za Internet czy za prąd.

Oczywiście Krajowy Rejestr Długów może okazać się przydatny. Jeśli jedziemy na zagraniczną wycieczkę i chcemy sprawdzić czy wybrane przez nas biuro podróży wywiązuje się ze swoich zobowiązań albo zobaczyć czy nowy pracodawca rzetelnie wypłaca pensje wszystkie informacje znajdziemy w KRD.

Biuro Informacji Kredytowej – podpisując umowę kredytu zawsze pada pytanie czy zgadzamy się na wysłanie naszych danych do BIKu. BIK nie jest instytucją, która tworzy czarną listę dłużników. Tutaj zbierane są informacje na temat naszych kredytów, kart kredytowych, ich wysokości i tego jak je spłacamy. Na podstawie tych danych wykonywana jest ocena naszych zdolności kredytowych. Budowanie pozytywnej historii kredytowej na pewno nam się opłaci, banki szybciej podejmą decyzję co do przyznania nam kredytu i jesteśmy bardziej wiarygodni. Żeby dowiedzieć się co wie o nas BIK wystarczy zamówić raport: BIK.

Jeśli nieregularnie spłacamy zobowiązania później o wiele trudniej może być nam nie tylko dostać kredyt ale nawet podpisać umowę abonencką z operatorem telefonii komórkowej czy telewizją satelitarną. Ważne żeby nie wpaść w spiralę długów, bo to prosta droga na dno. Czasami przydatne okazują się takie pozycje jak ta: Inwestuj we własny dług. 

Zaliczka czy zadatek?!

Euro 2012 zaczęło się na dobre. Niestety tylko nieliczni mają szczęście oglądać mecze na stadionach, innym zostają przepełnione strefy kibica lub bary, puby czy restauracje. Jednak żeby znaleźć miejsce w pubie czy restauracji trzeba zrobić wcześniejszą rezerwacje. I tutaj najczęściej padają magiczne słowa: zaliczka lub zadatek. Właściciele knajp aby być pewnym rezerwacji żądają wcześniej wpłaconych pieniędzy. Z resztą nie tylko właściciele restauracji, bo z zaliczką i zadatkiem spotykamy się często w różnych sytuacjach. Ważne jest żeby rozróżniać to czym jest zaliczka i czym jest zadatek. Instytucja zadatku jest uregulowana w kodeksie cywilnym. Ma on przede wszystkim służyć zabezpieczeniu wykonania umowy. Tak więc jeśli dajemy zadatek a druga strona umowy nie dotrzyma możemy bez konieczności wyznaczania drugiego terminu żądać jego zwrotu i to uwaga dwukrotnej wysokości. Natomiast jeśli to my przyjęliśmy zadatek a druga strona się nie wywiązała możemy go zatrzymać. Inaczej jest z zaliczką. Zaliczka jak sama nazwa wskazuje to kwota, która jest zaliczona na poczet przyszłej sumy jaką będziemy musieli zapłacić. Zaliczka jest zwrotna! Jeśli się rozmyślimy i na przykład zrezygnujemy ze stolika w restauracji, za który wcześniej płaciliśmy mamy prawo do ubiegania się o zwrot wpłaconych pieniędzy. Zawsze warto zwracać uwagę na nazewnictwo, bo w tym przypadku ma to duże znaczenie.

Kasa w małżeństwie

Wojna o kasę – taki tytuł znalazł się na ostatniej okładce Newsweeka. Okazuje się, że 70 % polskich par kłóci się o pieniądze. Pół biedy jeśli na kłótni się kończy, gorzej jeśli dochodzi do rozwodu, bo wtedy może rozpocząć się prawdziwa wojna. Polskie prawo przewidziało jednak pewne rozwiązania żeby ułatwić uzgodnienie kwestii finansowych. Wszystko reguluje Kodeks rodzinny i opiekuńczy, który daje nam kilka możliwości dogadania się z małżonkiem co do wspólnego majątku. Jeśli przemilczymy tę sprawę i po prostu weźmiemy ślub, według prawa między nami a żoną lub mężem ustanowiona zostanie wspólność ustawowa. Co to dokładnie znaczy? Od czasu kiedy weźmiemy ślub wszystko to co kupimy lub zarobimy w czasie trwania małżeństwa zalicza się do majątku wspólnego. Jednak to nie znaczy, że sami nie mamy już nic. Każdy ma jeszcze majątek osobisty, a zaliczają się do niego między innymi:

•  to co mieliśmy przed zawarciem małżeństwa
•   to co dostaniem w związku z dziedziczeniem czy darowizną
•  odszkodowania, zadośćuczynienia za doznaną krzywdę
•  nagrody za osobiste osiągnięcia

Jak sama nazwa wskazuje majątek wspólny, więc małżonkowie zarządzają nim wspólnie a także mają obowiązek udzielania sobie informacji. Tak więc można wysunąć daleko idący wniosek, że ukrywanie kolejnej pary butów czy nowych wędek jest niezgodne z prawem. Takich problemów nie mają natomiast ci, którzy podpiszą  umowy majątkowe, tak zwane intercyzy.

•  Umowa o wspólności majątkowej – zawierając taką umowę możemy rozszerzyć majątek wspólny w stosunku do tego co proponuje ustawa, a więc np. o rzeczy, które kupiliśmy przed zawarciem małżeństwa
• Umowa o rozdzielności majątkowej – każdy z małżonków ma swój majątek, którym sam zarządza. W razie rozwodu nie ma żadnego problemu z jego podziałem
• Umowa o rozdzielność majątkową z wyrównaniem dorobków – każdy z małżonków ma swój majątek, z tym że, w razie rozstanie ich majątki zostaną porównane. Jeśli w czasie trwania małżeństwa wartość majątku jednej z osób wzrosła, druga osoba może żądać wyrównania różnicy.

Kodeks na pewno w jakimś stopniu ułatwia regulację stosunków majątkowych, jednak decyzję o tym czy kupić nowy samochód czy pojechać na wakacje na Gran Canarię musimy podjąć dogadując się z drugą połówką. 

Zachowek. Co i komu ze spadku?

Temat spadku prędzej czy później każdego z nas dosięgnie. Dlatego lepiej wiedzieć czego możemy się spodziewać. Prawo spadkowe reguluje różne kwestie zaczynając od tego w jakiej formie ma być spisany testament, przez to komu spadek się należy aż po długi spadkowe. Jednym z najczęstszych pytań dotyczących tej dziedziny prawa jest pytanie o zachowek. Co to takiego jest i komu przysługuje?

Zachowek to pewna część spadku, która przysługuje określonym osobom z mocy prawa. Nawet jeśli spadkodawca zapisze cały swój majątek obcej osobie, jego najbliższym coś po nim się należy. Kodeks reguluje komu należy się zachowek. Są to: zstępni (dzieci), małżonek spadkodawcy oraz rodzice. Tym osobom należy się połowa tego, co dostaliby gdyby spadkodawca umarł bez pozostawienia testamentu i spadkobiercy dziedziczyliby według ustawy, w skrócie jest połowa udziału ustawowego w spadku.

Jeśli ktoś kto jest uprawniony do zachowku nie otrzymał go, może domagać się od spadkobiercy zapłaty sumy pieniężnej, która pokryje zachowek w całości. Jednak jeśli wcześniej otrzymaliśmy od spadkodawcy jakieś darowizny, bądź w testamencie zrobił nam zapis, wszystko to zostanie odliczone od należnego zachowku. W przypadku dzieci spadkodawcy od zachowku odlicza się także koszty wychowania i wykształcenia, ale tylko w przypadku jeśli te koszty przewyższają przeciętną miarę przyjętą w danym środowisku. O zachowek możemy ubiegać się w ciągu 5 lat od otwarcia spadku, czyli od śmierci spadkodawcy.

Jednak należy pamiętać, że są sytuacje kiedy możemy zostać pozbawieni prawa do zachowku. Służy do tego instytucja wydziedziczenia. Spadkodawca może nas wydziedziczyć tylko w trzech przypadkach:

1.       Jeśli uporczywie, wbrew woli spadkodawcy postępujemy sprzecznie z zasadami współżycia społecznego

2.       Jeśli popełniliśmy przeciw spadkodawcy lub jego osobie najbliższej umyślne przestępstwo przeciwko życiu, zdrowiu, wolności lub dokonaliśmy rażącej obrazy czci

3.       Jeśli uporczywie nie dopełniamy względem spadkodawcy obowiązków rodzinnych

Oczywiście jeśli można wydziedziczyć można też wybaczyć. Jeśli spadkodawca nam wybaczy możemy ubiegać się o zachowek.

Hotelarze mają pilnować naszych rzeczy

Zbliżają się wakacje, zbliża się Euro więc wszyscy będą więcej podróżować, a co się z tym wiąże, korzystać z usług hoteli. Często zdarza się, że właściciele hoteli zastrzegają, że nie ponoszą odpowiedzialności za rzeczy, jakie zostawimy w pokoju. Radzą wkładać je do sejfu, za który czasami trzeba dodatkowo płacić. W ten sposób klienci zostają wprowadzeni w błąd. Kodeks cywilny wyraźnie reguluje kwestie odpowiedzialności za pozostawione rzeczy. I tak jeśli zostawiamy coś w pokoju hotelowym to odpowiedzialność za ich utratę lub zniszczenie ponosi właściciel hotelu. Odpowiedzialność ta jest jednak ograniczona co do wysokości. Nie może być wyższa niż stokrotność należności za korzystanie z pokoju hotelowego, liczona za jedną osobę.

Co więcej, jeśli nie chcemy zostawiać kosztownych rzeczy w pokoju, hotelarze są zobowiązani do przyjęcia ich na przechowanie. Mogą odmówić tylko wtedy jeśli ich przechowywanie zagraża bezpieczeństwu lub w stosunku do standardu hotelu mają zbyt duża wartość, albo zajmują zbyt dużo miejsca. Niestety hotelarze nie odpowiadają za nasze samochody, bo kodeks nie uznaje ich za tak zwane „rzeczy wniesione”.

Jeśli meldując się w hotelu dostajemy do podpisania umowę, z której wynika, że właściciel nie ponosi odpowiedzialności za nasze rzeczy, trzeba wiedzieć, że taka umowa jest nieważna. Kodeks mówi o tym wyraźnie w art.846§5.

Chociaż w tym poście piszę o hotelach, kodeks mówi także o innych „zakładach tego typu”. Czyli dotyczy to także hosteli, schronisk czy przedsiębiorców, którzy wynajmują pokoje gościnne.